sloop watertoren

In het najaar van 1910 begon men met de bouw van een watertoren, die in de loop van 1912 in gebruik werd gesteld.
De toren werd geplaatst op een duin bovenaan de Rozennobel straat en het prachtige bouwwerk, voorzien van enkele uitzicht-gelegenheden, zodat het tevens als uitzichttoren dienst deed, heeft 31 jaar lang het beeld van Zandvoort beheerst. Op vrijdag 17 september 1943 des middags om 2 uur precies, werd nl. op last van de bezettende macht het gigantische bouwsel opgeblazen. We herinneren het ons nog als de dag van gisteren, want we waren erbij tegenwoordig. Het werd de afsluiting van de sloop. De zeezijde van de Noordbuurt was nl. reeds geheel verdwenen. Met de directeur van het gas en waterleidingbedrijf, de heer A. A. Cense hadden wij des morgens toen de springladingen reeds waren aangebracht, nog een bezoek aan de toren gebracht en klommen langs de trappen, door een wirwar van draden naar de hoogste verdieping. Voor het laatst wierpen wij van hieruit nog een blik over het verwoeste en afgebroken dorp, dat toen geen 1400 inwoners meer telde. De schanddaad, die de Duitsers hier verrichtten, omdat h.i. de toren een van verre reeds te zien baken vormde voor een eventuele invasie en die daarom verdwijnen moest, ondanks de verwoede pogingen van de heer Cense om dit te voorkomen, leeft nog altijd voort in de harten van veel Zandvoorters. Precies op zijn verjaardag voltrok zich het noodlot. Zoals gezegd: om 2 uur precies werden de springladingen tot ontploffing gebracht, nadat de tevoren de inwoners waren aangezegd? dat zij ramen, deuren._ en vensters moesten openzetten. Er volgde een zware explosie aan de voet van de toren, vanwaar een enorme stofwolk opsteeg. Toen zag men het gevaarte, als door een reuzenhand geveld, langzaam omhoog rijzen, overhellen om daarna met een zware dreun, die tot ver in de omgeving te voelen was, neer te vallen. Het trieste gebeuren, nam nauwelijks enkele minuten in beslag. De inwoners van ons dorp, die het aanschouwden, konden hun tranen niet bedwingen, wij evenmin, want het was een schouwspel, dat tot diep in de ziel ontroerde. Maar nog gaf het gevaarte zich niet gewonnen. Door de hechte constructie kwam de toren zo op het oog vrijwel onbeschadigd op de grond te liggen. En nog ruim drie maanden heeft een ploeg arbeiders daarna moeten werken om het machtige bouwwerk met boringen, nieuwe springladingen en pneumatische hamers geheel te doen verdwijnen. Die vrijdag 13 september '43 beleefde Zandvoort wel een der dieptepunten van de bezettingstijd.

 foto,s en film  g.o.z

Opgeleverd op 1 juni 1913, opgeblazen op 17 september 1943 ziedaar in enkele woorden het bestaan van de oude watertoren. Het hierbij laten zou echter tekort doen aan een utiliteit bouwwerk dat gedurende zijn slechts dertig jaren durende bestaan het silhouet van Zandvoort bepaald heeft. De toren was ontworpen door de uit Goes afkomstige architect Poelgeest. De kosten van het bouwen van een "gewone" watertoren werden geraamd op €.11344.51 .--, die van een toren met uitzichtmogelijkheden op €.20420.11 ,--. Door de gemeenteraad werd, heel verstandig, voor het laatste gekozen. De aanbesteding vond plaats op 24 september 1912, de bouw werd gegund aan de "Hollandsche Maatschappij tot het maken van werken in beton" gevestigd Groot Hertoginnelaan 250 te 's Gravenhage. Gekozen was voor de plaats gelegen pal voor strandpaal 66 waar de stenen vuurtoren stond, een voldoende hoog gelegen punt en ... eigendom van de gemeente. De bouw verliep, niet gehinderd door een strenge winter, zo voor- spoedig dat de maatschappij besloot op 17 mei 1913 een flinke d gratificatie aan de werknemers uit te reiken. Bij deze werknemers waren vele Zandvoorters, dit als voorwaar- de bij de aanbesteding gesteld. Na de oplevering - de gehele bouw duurde slechts acht maanden!- duren. Iedereen kent de reclame TURMAC die naderhand op de toren aangebracht. werd 17 september 1943, uitgerekend op de 43e verjaardag van de Directeur Gemeentelijke Bedrijven, de heer A. A. Cense, werd de watertoren, als ware het de bekroning van de sloop, door de bezetter opgeblazen  De foto van de vallende toren, is één uit de welhaast beroemde serie opnamen gemaakt door Ton Bakels.


Klik hier om terug te gaan naar het hoofdmenu